„Dlaczego chcą dzwonić do mojego byłego szefa?” – to pytanie często pojawia się wśród kandydatów, którzy na końcowym etapie rekrutacji zostają poproszeni o wskazanie osoby do referencji.
Choć taka prośba może budzić niepokój, w wielu organizacjach jest to całkowicie standardowa praktyka. Co więcej, najczęściej pojawia się wtedy, gdy kandydat jest już bardzo poważnie rozważany do zatrudnienia. Z perspektywy pracodawcy nie jest to sygnał braku zaufania, ale element procesu, który pomaga podjąć świadomą i odpowiedzialną decyzję.
Dlaczego firmy proszą o referencje?
Proces rekrutacyjny opiera się przede wszystkim na CV, rozmowach kwalifikacyjnych oraz ocenie kompetencji. Są to jednak narzędzia, które pokazują kandydata w określonym momencie i kontekście. Referencje pozwalają spojrzeć na jego doświadczenie zawodowe z dodatkowej perspektywy – osoby, która miała okazję współpracować z nim na co dzień.
Pracodawcy nie oczekują sensacyjnych informacji ani szczegółowych ocen każdego aspektu pracy. Zazwyczaj chcą potwierdzić podstawowe kwestie dotyczące współpracy, zakresu obowiązków czy sposobu funkcjonowania w zespole. Często pytają również o mocne strony pracownika, jego podejście do realizacji zadań czy komunikację z innymi osobami.
W praktyce referencje są szczególnie pomocne wtedy, gdy firma stoi przed wyborem pomiędzy dwoma lub trzema kandydatami o bardzo zbliżonych kwalifikacjach. Dodatkowa opinia osoby, która znała kandydata zawodowo, może pomóc podjąć ostateczną decyzję.
Czy pracodawca może sam skontaktować się z poprzednią firmą?
To jedna z najczęstszych obaw kandydatów. Wiele osób nie chce, aby obecny lub były pracodawca został zaskoczony telefonem od rekrutera.
Dlatego warto podkreślić, że profesjonalny proces rekrutacyjny powinien być transparentny. Kandydat powinien wiedzieć o planowanym kontakcie referencyjnym i sam wskazać osobę, która może udzielić informacji na temat współpracy. Dobrą praktyką jest również wcześniejsze poinformowanie tej osoby o możliwości kontaktu oraz uzyskanie jej zgody na udzielenie referencji.
Dzięki temu każda ze stron wie, czego może się spodziewać, a cały proces przebiega w sposób komfortowy i zgodny z obowiązującymi zasadami.
Skąd biorą się kontrowersje wokół referencji?
Najczęściej wynikają one z negatywnych doświadczeń lub obaw kandydatów. Niektórzy mają za sobą trudne relacje z przełożonymi i obawiają się, że pojedyncza opinia może wpłynąć na decyzję rekrutacyjną. Inni po prostu nie czują się komfortowo z myślą, że ktoś będzie rozmawiał o ich pracy bez ich udziału.
Warto jednak pamiętać, że profesjonalni rekruterzy i managerowie traktują referencje jako jedno ze źródeł informacji, a nie jedyny czynnik decydujący o zatrudnieniu. Pojedyncza opinia rzadko przesądza o wyniku całego procesu. Znacznie większe znaczenie ma całościowa ocena doświadczenia, kompetencji i dopasowania kandydata do stanowiska.
Dla wielu firm referencje są po prostu sposobem na potwierdzenie tego, co kandydat zaprezentował już podczas rozmów kwalifikacyjnych.
Referencje mogą działać na Twoją korzyść
W dyskusjach na temat referencji często zapomina się o jednej ważnej kwestii – bardzo często są one dodatkowym atutem kandydata.
Pozytywna opinia byłego przełożonego lub współpracownika może potwierdzić kompetencje, które trudno zweryfikować podczas jednej czy dwóch rozmów rekrutacyjnych. Dotyczy to zwłaszcza takich obszarów jak odpowiedzialność, samodzielność, organizacja pracy czy współpraca w zespole.
Dla pracodawcy jest to sygnał, że kandydat pozostawił po sobie dobre wrażenie w poprzednim miejscu zatrudnienia, a dla samego kandydata – szansa na dodatkowe wyróżnienie się spośród innych osób uczestniczących w procesie.
Co zrobić, gdy nie masz kogo wskazać do referencji?
Brak referencji nie oznacza automatycznie problemu. Zdarzają się sytuacje, w których kandydat nie utrzymuje kontaktu z byłym przełożonym, firma zakończyła działalność lub z różnych powodów uzyskanie referencji jest utrudnione.
W takim przypadku warto po prostu otwarcie porozmawiać o tym z rekruterem. Uczciwe wyjaśnienie sytuacji jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem niż unikanie tematu. W wielu przypadkach można znaleźć alternatywę, na przykład wskazać byłego współpracownika, lidera projektu lub inną osobę, która znała charakter wykonywanej pracy.
Podsumowanie
Jeżeli podczas procesu rekrutacyjnego zostaniesz poproszony o referencje, nie traktuj tego jako sygnału ostrzegawczego. Najczęściej oznacza to, że firma poważnie rozważa Twoją kandydaturę i chce upewnić się, że podejmuje właściwą decyzję.
Referencje są standardowym narzędziem wykorzystywanym przez wielu pracodawców. Pozyskiwane za wiedzą i zgodą wszystkich stron pozwalają lepiej poznać doświadczenie zawodowe kandydata i ograniczyć ryzyko błędnej decyzji rekrutacyjnej. A dla samego kandydata mogą być dodatkowym argumentem potwierdzającym jego kompetencje oraz wartość na rynku pracy.